Asymetria niemowlęca to najczęstszy powód zgłaszania Maluszka do fizjoterapeuty.
Kiedy asymetria niemowlęca jest normą?
Maluszek układa się w asymetrii do około 3 miesiąca życia, ale:
- Asymetryczne ułożenie ciała jest na prawą i lewą stronę, to znaczy, że nie umie utrzymać głowy i ciała w linii środkowej. Wygina ciałko w tzw. banana. W rozwoju prawidłowym to wygięcie powinno występować na obie strony.
- Główka przechylona jest raz na prawą, raz na lewą stronę.
- Rączki – Maluszek powinien kierować do buzi raz jedną, raz drugą rączkę. Zaciskanie rączek w pięść powinno być po jednej i drugiej stronie podobne.
- Nóżki – kopanie, zginanie, prostowanie powinno być podobne po obu stronach.
Czyli przeróżne wzorce ruchowe ciała wykonuje asymetrycznie, ale używa do tego swojej prawej i lewej strony ciała.
Rodzicu, co może Cię zaniepokoić?
- Asymetryczne ułożenie głowy – tylko w jedną stronę. Mimo wprowadzania bodźców wzrokowych i słuchowych, Maluszek nie potrafi obrócić główki.
- Ułożenie ciała w banana zawsze na tę samą stronę.
- Wprowadzanie tylko jednej rączki do buzi.
- Mocniejsze zaciskanie jednej dłoni.
- Cofanie bardziej jednej rączki.
- Preferowanie ssania tylko z jednej piersi.
- Niechęć do leżenia na brzuszku.
- Asymetria rozwoju bioder – np. zalecane szerokie pieluchowanie, bo jedno bioderko gorzej się rozwija.
- Podczas pionowego noszenia – przechylanie główki w kierunku jednego barku.
- Większa aktywność kopania, zginania i prostowania jednej nogi.
Rada fizjoterapeutki
Rodzicu, popatrz w jaki sposób pielęgnujesz swojego Maluszka:
- Czy nie nosisz go bardziej na jednej ręce.
- Jak ustawione jest łóżeczko w pokoju i jak w nim układasz dziecko.
- Zwróć uwagę, z której strony dochodzą bodźce, czy nie jest to ciągle ten sam kierunek, bo za ruchem głowy podąża cała reszta ciała.
- Jeśli Maluszek wodzi za bodźcem częściej tylko w jedną stronę, jego ośrodkowy układ nerwowy zapamiętuje to ustawienie, potem to utrwala i korzysta z takiego bananowego ułożenia.
Asymetria po 3 miesiącu życia
I co się wtedy dzieje? Asymetryczne ułożenie ciała przechodzi w asymetryczne wzorce ruchowe. Co to znaczy? Maluszek korzystając z bananowego ułożenia, zaczyna obracać się tylko przez jeden bok. Wybiera zabawy na jednym boczku, a potem siadanie przez „ulubioną” stronę zaczyna wstawać wystawiając tylko jedną nogę i w ten sposób utrwala asymetrię.
Ta asymetria to asymetryczna dystrybucja napięcia mięśniowego między prawą i lewą stroną ciała. Pod mięśniami są powięzie, które zaczynają coraz bardziej napinać się. Mięśnie i powięzie mają przyczepy na kościach, więc asymetryczne ułożenie główki z 2-3 miesiąca życia może spowodować asymetryczny rozwój kośćca, co w konsekwencji może prowadzić do wad postawy np. koślawości kolana, koślawości stopy, szpotawości kolana lub stopy, jak również wad w obrębie kręgosłupa np. skoliozy, czyli bocznego skrzywienia kręgosłupa.
Pierwotna asymetria może być przyczyną:
- Trudności z wodzeniem w jedną stronę, a nawet może być przyczyną zeza.
- Asymetrycznej pracy języka.
- Trudności w rozwoju lateralizacji, czyli dominacji półkulowej – tzn. dziecko długo nie wybiera, czy jest prawo- czy leworęczne.
- Tendencji do zapaleń ucha po stronie asymetrii.
- Trudności w rozwoju koordynacji ciała w motoryce dużej jak i w motoryce małej.
Rada fizjoterapeuty
Rodzicu, zwracaj baczną uwagę na rozwój symetryczności swojego Malucha, ponieważ asymetria okresu niemowlęcego może mieć konsekwencje w późniejszych latach życia dziecka i w różnych przestrzeniach rozwojowych.